Science

Παιδική παχυσαρκία, που οφείλεται, ποιες επιπλοκές προκαλεί και πως μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε

Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά γίνεται λόγος για την παιδική παχυσαρκία καθώς και για τις επιπτώσεις της στην υγεία των παιδιών και των εφήβων. Η ανησυχία των επιστημόνων είναι τεράστια καθώς η εμφάνιση της παχυσαρκίας στα παιδιά έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας, με την Ελλάδα να φιγουράρει στις πρώτες θέσεις σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ενέργεια, όπως όλοι γνωρίζουμε, προσλαμβάνεται με τις τροφές υπό τη μορφή λίπους, υδατανθράκων και πρωτεϊνών και καταναλώνεται από τον οργανισμό μας για να καλυφθούν οι διάφορες ανάγκες του, όπως η παραγωγή θερμότητας, η διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος, η παραγωγή έργου (π.χ. κίνηση) ενώ ένα μεγάλο μέρος της χρησιμοποιείται για την ορθή λειτουργία του βασικού μεταβολισμού του σώματος μας. Όταν όμως η κατανάλωση της ενέργειας είναι μικρότερη από την πρόσληψη της, υπάρχει περίσσεια ενέργειας, που αποθηκεύεται υπό τη μορφή λίπους και οδηγεί σε αύξηση του βάρους.

Η παχυσαρκία είναι η κλινική κατάσταση που προκαλείται από υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα, η οποία συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση του σωματικού βάρους επιφέροντας σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Η παιδική παχυσαρκία, η οποία ταλανίζει μια μεγάλη μερίδα των παιδιών σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, κατά κύριο λόγο είναι επίκτητη και οφείλεται σε περιβαλλοντικούς, διατροφικούς, ψυχολογικούς, φαρμακευτικούς και επιγενετικούς παράγοντες. Τα γενετικά (κληρονομικότητα) και ενδοκρινολογικά αίτια είναι πολύ σπανιότερα, ενώ τα παιδιά με διαγνωσμένες ενδοκρινοπάθειες ως αίτιο της παχυσαρκίας είναι μια μειοψηφία της τάξεως του 2%-3%.

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε την σοβαρότητα αυτής της νόσου, δεδομένου ότι η παιδική παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία ενός παιδιού όπως:

  • Μεταβολικές – Ορμονικές επιπλοκές: Δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης, λιπώδες ήπαρ, χολολιθίαση, διαταραχές περιόδου, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, πρώιμη έναρξη εφηβείας, μικρότερη σωματική ανάπτυξη, μείωση προσδόκιμου ζωής.
  • Καρδιοαναπνευστικές επιπλοκές: Άπνοια κατά τον ύπνο, αρτηριακή υπέρταση, προδιάθεση για αρτηριοσκλήρυνση.
  • Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, τάσεις απομόνωσης, διαταραχές διατροφικής συμπεριφοράς.

Γνωρίζοντας ότι αν δεν δράσουμε έγκαιρα εκατομμύρια παιδιά θα ενηλικιωθούν “κουβαλώντας” μια πληθώρα προβλημάτων υγείας, κρίνεται απαραίτητη η άμεση αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος η οποία χωρίζεται σε τρία στάδια:

  • Σωστή διατροφή
  • Άσκηση
  • Ψυχολογική υποστήριξη

Πάρα πολλοί επιστήμονες που μελετούν την παιδική παχυσαρκία έχουν αποφανθεί ότι η αλλαγή στη διατροφική συμπεριφορά (dietary-behavioral intervention) σε συνδυασμό με τη φυσική δραστηριότητα αποτελούν τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους για τη βελτίωση των παραμέτρων της παχυσαρκίας και του μεταβολικού συνδρόμου στα παιδιά, με εμφανή αποτελέσματα μέσα σε τρεις μήνες.

Ένα άλλο πολύ σημαντικό κομμάτι στην αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας είναι η κατανόηση των ψυχολογικών αιτιών που έχουν οδηγήσει ένα παιδί να είναι παχύσαρκο, έχοντας ως στόχο να διαμορφωθεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Η επιστημονική κοινότητα ύστερα από έρευνες αρκετών ετών έχει οδηγηθεί στα ακόλουθα συμπεράσματα:

  • Το 40% των παιδιών με παχυσαρκία έχουν κατάθλιψη.
  • Η παιδική παχυσαρκία συνδέεται με ψυχοπαθολογία.
  • Η παχυσαρκία συνδέεται με χαμηλή αυτοεκτίμηση.
  • Η σχέση καταθλιπτικών συμπτωμάτων και παχυσαρκίας ξεκινά στην παιδική/εφηβική ηλικία, κυρίως στα κορίτσια.

Σε γενικές γραμμές η θεραπεία της παιδικής παχυσαρκίας στα περισσότερα κέντρα του εξωτερικού αλλά και της Ελλάδας, γίνεται πλέον με το μοντέλο της «ομάδας» και βασίζεται στη συνεργασία παιδοενδοκρινολόγου, διαιτολόγου και ψυχολόγου. Σκοπός αυτής της «ομάδας» είναι ένα παιδί που πάσχει από παιδική παχυσαρκία να υιοθετήσει ένα νέο τρόπο ζωής που θα στηρίζεται στη σωστή διατροφή, την τακτική άσκηση και την καλή ψυχολογική κατάσταση.

Η παιδική παχυσαρκία όπως καταλαβαίνουμε όλοι μας είναι ένα πρόβλημα που δεν πρέπει να μας αφήνει θεατές, αλλά ενεργούς πολίτες που θα σταθούμε με όποιο τρόπο μπορούμε δίπλα σε κάθε παιδί που μας έχει ανάγκη ώστε να το βοηθήσουμε να ζήσει μια ζωή γεμάτη υγεία σωματική αλλά και ψυχική.

Πηγές:

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B1%CF%87%CF%85%CF%83%CE%B1%CF%81%CE%BA%CE%AF%CE%B1

http://www.nutritionj.com/content/6/1/32.

https://www.paidiatros.com/paidi/diatrofi/childhood-obesity

https://www.hygeia.gr/paidiki-paxysarkia-ta-sygxrona-dedomena/

https://www.euroclinic.gr/article/paidiki-efiviki-paxusarkia-prolipsi/

https://www.iatriko.gr/el/content/paidiki-pahysarkia-i-syghroni-astheneia-poy-mastizei-paidia-kai-efivoys?cl=609

https://www.moh.gov.cy/MOH/moh.nsf/childobesity/childobesity?OpenDocument

Melissa K., Crocker J, Yanovski A. Pediatric obesity: etiology and treatment. Endocrinology and Metabolism Clinics of North America; 38: 525-548.

Wardle J, Carnell S, Haworth CM, Plomin R. Evidence for a strong genetic influence on childhood adiposity despite the force of the obesogenic environment. Am J Clin Nutr. 2008; 87: 398-404.

Montague CT, Farooqi IS, Whitehead JP, et al. Congenital leptin deficiency is associated with severe early-onset obesity in humans. Nature 1997; 387 (6.636): 903-908.

Barlow SE, Expert Committee. Expert committee recommendations regarding the prevention, assessment, and treatment of child and adolescent overweight and obesity: summary report. Pediatrics. 2007; 120: S164-192.

Inge TH, Garcia V, Daniels S, et al. A multidisciplinary approach to the adolescent bariatric surgical patient. J Pediatr Surg. 2004; 39: 442-7, discussion 446-447.

Nemet D, Barkan S, Epstein Y, et al. Short- and long-term beneficial effects of a combined dietary-behavioral-physical activity intervention for the treatment of childhood obesity. Pediatrics, 2005; 115: e443-9.

Andersen CJ, Fernandez ML. Dietary strategies to reduce metabolic syndrome. Rev Endocr Metab Disord, 2013; 14: 241-254.

Larsen TM, Dalskov SM, van Baak M, et al. Diet, Obesity, and Genes (Diogenes) Project. Diets with high or low protein content and glycemic index for weight-loss maintenance. N Engl J Med 2010; 363: 2.102-2.113.

Ebbeling CB, Pawlak DB, Ludwig DS. Childhood obesity: public health crisis, common sense cure. The Lancet 2002; 360: 473-482.

Childhood Obesity Linked with Mental Illness. Pediatrics, April 2003.

Show More

Related Articles

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button