Science

Αυτοάνοσα Νοσήματα, η μάστιγα της σύγχρονης εποχής!!!

Αυτοάνοσα Νοσήματα, η μάστιγα της σύγχρονης εποχής!!!Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά ακούμε ότι κάποιος στο κοντινό μας περιβάλλον πάσχει από ένα ή και δύο αυτοάνοσα νοσήματα. Τι σημαίνει όμως αυτοάνοσο νόσημα; Με απλά λόγια τα αυτοάνοσα νοσήματα, είναι οι ασθένειες που προκύπτουν όταν ο ίδιος μας οργανισμός ουσιαστικά επιτίθεται στον εαυτό του και καταστρέφει τα υγιή κύτταρα του σώματος, αναγνωρίζοντας τα σαν εισβολείς.

Δυστυχώς αυτές οι χρόνιες ασθένειες εδώ και αρκετές δεκαετίες, έχουν κάνει έντονη την παρουσία τους και ταλαιπωρούν μεγάλη μερίδα του παγκοσμίου πληθυσμού!!! Πιο συγκεκριμένα έχουν αυξηθεί έως και 400% σε χρονική διάρκεια 50 ετών ενώ εμφανίζονται κυρίως στις αναπτυγμένες χώρες.

Στην συνέντευξη που ακολουθεί ο ιατρός Σπύρος Μητσούλης, ειδικευόμενος ρευματολογίας, θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι είναι αυτές οι ασθένειες πώς μπορούμε να τις διαχειριστούμε, πόσο επηρεάζονται από τον τρόπο ζωής μας και πώς αντιμετωπίζονται… Τα αυτοάνοσα μπορεί να έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμια μάστιγα όμως αν όλοι οι ασθενείς οπλιστούν με ελπίδα και ψυχική δύναμη και ακολουθήσουν την κατάλληλη θεραπεία, μπορούν να βγουν νικητές και ουσιαστικά να “πάρουν” την ζωή τους πίσω.

Θα ήθελα να μου πείτε ποιος είναι ο ορισμός που δίνει η ιατρική επιστήμη για το “Αυτοάνοσο Νόσημα”;

Το ανοσιακό σύστημα αρχικά δημιουργήθηκε με μοναδικό προσανατολισμό την παροχή αμυντικών λειτουργιών έναντι λοιμογόνων παραγόντων, με τελικό σκοπό τη διατήρηση της υγείας και, μέσω αυτής, την επιβίωση. Η εξαιρετική ικανότητα του ανοσιακού συστήματος να διακρίνει και να αντιμετωπίζει οποιοδήποτε μικροεισβολέα ενέχει και τον κίνδυνο της αυτοανοσίας, της απόκρισης δηλαδή ενάντια σε δικά του στοιχεία. Τα κύτταρα του οργανισμού που είναι υπεύθυνα για την ανοσία γενικά δεν αντιδρούν προς αυτόλογα στοιχεία υπό φυσιολογικές συνθήκες. Αυτή η εκλεκτική αναπαντητικότητα καλείται ανοσιακή ανοχή. Αν αποτύχει η ανοσιακή ανοχή, το ανοσιακό σύστημα οδηγείται σε αυτοάνοσες αντιδράσεις, που κάτω από ορισμένες συνθήκες δίνουν γένεση στα αυτοάνοσα νοσήματα.

Πως μπορεί κάποιος να καταλάβει οτι πάσχει από κάποιο αυτοάνοσο; Η κλινική εικόνα ενός ανθρώπου που έχει αυτοάνοσο έχει κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά;

Τα αυτοάνοσα νοσήματα εκδηλώνονται με ποικιλία συμπτωμάτων. Παρατηρείται πυρετός, πόνος, εξανθήματα, οιδήματα ή δυσκαμψία στις αρθρώσεις που δεν οφείλονται σε τραυματισμό ή υπερβολική κούραση και διαρκούν για περισσότερο από δύο εβδομάδες. Επιπλέον η παρουσία κληρονομικού ιστορικού θα πρέπει να μας υποψιάσει.

Κατά κανόνα είναι χρόνια νοσήματα που εμφανίζουν εξάρσεις και υφέσεις. Όσο πιο γρήγορα διαγιγνώσκονται και αντιμετωπίζονται τόσο καλύτερη είναι η ανταπόκρισή τους στη φαρμακευτική αγωγή, οι ιστικές βλάβες επουλώνονται και η νόσος παραμένει σε ύφεση για πολλά χρόνια. Πολλά από τα αυτοάνοσα νοσήματα αναγνωρίζονται από τον εξειδικευμένο γιατρό με την κλινική εξέταση. Σε ορισμένα όμως από αυτά, ο γιατρός θα χρειαστεί ειδικό εργαστηριακό έλεγχο και σε άλλα μπορεί να χρειαστεί βιοψία του πάσχοντος οργάνου.

Τα αυτοάνοσα είναι νοσήματα της σύγχρονης εποχής. Ποια είναι τα κύρια αίτια που οδηγούν στην εμφάνιση ενός αυτοάνοσου; Γιατί έχουν αυξηθεί τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια; Πόσο μεγάλο ρόλο παίζει ο τρόπος ζωής μας;

Οποιοσδήποτε παράγοντας που μπορεί να αλλοιώσει τη βιοχημική ή γενετική πληροφορία σε επίπεδο κυττάρου, έτσι ώστε αυτό να αναγνωρίζεται ως ξένο από τον ίδιο τον οργανισμό, ενοχοποιείται για την αύξηση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων. Τα μορφολογικά, βιοχημικά και δομικά αλλοιωμένα κύτταρα, που παρουσιάζουν πλέον αλλαγές στην ταυτότητά τους, λόγω των τροποποιήσεων που έχουν συμβεί και στην εξωτερική πλευρά της κυτταρικής τους μεμβράνης, ανιχνεύονται από το Ανοσοποιητικό ως ξένα και ξεκινούν οι διαδικασίες απομόνωσης και καταστροφής τους.

Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες που οδηγούν σε αυτό τον καταρράκτη των αλλαγών. Παράγοντες όπως το περιβάλλον, η διατροφή, η συγκέντρωση οξυγόνου, το νερό, θρεπτικά στοιχεία όπως βιταμίνες, αμινοξέα, πρωτεΐνες και ένζυμα, είναι απολύτως απαραίτητα σε πολύ ακριβείς αναλογίες μεταξύ τους, για την φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων, δομικών λίθων του οργανισμού. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής απομακρύνεται συνεχώς από το φυσιολογικό και αυτός είναι ο κύριος λόγος ανάπτυξης χρόνιων και αυτοάνοσων ασθενειών. Τα αυτοάνοσα είναι νοσήματα της σύγχρονης εποχής. Έχουν αυξηθεί έως και 400% τα τελευταία 50 χρόνια και εμφανίζονται κυρίως στις αναπτυγμένες χώρες.

Ένας άνθρωπος που έχει τη συγκεκριμένη νόσο πρέπει να ακολουθήσει μια διαφορετική ρουτίνα; Όπως π. χ. συγκεκριμένη διατροφή, έλεγχο βάρους κ. τ. λ.;

Υπάρχουν κάποια επιστημονικά δεδομένα ότι συγκεκριμένες τροφές μπορεί να μειώσουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν ότι ορισμένα φαγητά επιδεινώνουν την αρθρίτιδα. Οι τροφές αυτές διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Γενικότερα συστήνεται δίαιτα με μειωμένα κεκορεσμένα λίπη και πολλά πολυακόρεστα, όπως αυτά που υπάρχουν στα ψάρια. Επιπλέον η καθημερινή άσκηση και ο έλεγχος του σωματικού βάρους αποτελούν υποστηρικτικούς παράγοντες στα πλαίσια της γενικότερης φυσικής κατάστασης. Το κάπνισμα επίσης επιβαρύνει την εξέλιξη τέτοιων παθήσεων γιατί ας μην ξεχνάμε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι πνεύμονες και τα αγγεία αποτελούν όργανα στόχους της νόσου.

Με ποιους τρόπους γίνεται η αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών; Τι είναι οι βιολογικοί παράγοντες;

Το κλειδί για τη θεραπεία των Αυτοάνοσων Νοσημάτων βρίσκεται βαθιά μέσα στο κύτταρο και τους μηχανισμούς του. Τα θεραπευτικά σχήματα είναι αυστηρά εξατομικευμένα. Οι κύριοι στόχοι της θεραπευτικής αντιμετώπισης των ρευματικών παθήσεων περιλαμβάνουν την ανακούφιση από τον πόνο και τα άλλα συμπτώματα, την βελτίωση της λειτουργικότητας των αρθρώσεων και της σπονδυλικής στήλης, την πρόληψη των παραμορφώσεων των αρθρώσεων, την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και εν τέλη την ύφεση.

Πολλά καινούρια, αποτελεσματικά αλλά και ασφαλή φάρμακα έχουν προστεθεί στη φαρέτρα του ρευματολόγου για να θεραπευτούν ασθενείς οι οποίοι σε άλλες εποχές θα αντιμετώπιζαν το φάσμα της αναπηρίας. Πρόκειται κυρίως για τους βιολογικούς παράγοντες – για παράδειγμα τους ανταγωνιστές του TNF – οι οποίοι είναι φάρμακα σχεδιασμένα με τη βοήθεια της γενετικής και μιμούνται τις δράσεις πρωτεϊνών που υπάρχουν ήδη στο σώμα μας. Αυτές οι ουσίες τροποποιούν τη δράση του ανοσοποιητικού μας συστήματος, μειώνουν τη φλεγμονή και μπορούν να σταματήσουν την εξέλιξη της νόσου με εξαιρετική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια.

Υπάρχει περίπτωση ένας ασθενής με αυτοάνοσο, ακολουθώντας την θεραπεία του και αλλάζοντας τον τρόπο ζωής του, να καταφέρει κάποια στιγμή σε βάθος χρόνου ακόμη και να “εξαφανίσει” αυτή τη νόσο;

Να εξαφανιστεί η νόσος είναι θεωρητικά αδύνατο. Αλλά η γρήγορη και αποτελεσματική θεραπεία σε συνδυασμό με την αλλαγή του τρόπου ζωής (διατροφή, άσκηση, διακοπή καπνίσματος κλπ.) είναι ικανά να αναστείλουν την εξέλιξη της νόσου ή και να την καταστείλουν. Η μεγάλη ετερογένεια αυτών των νοσημάτων καθιστά τέτοιου είδους προβλέψεις μάλλον επιπόλαιες.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν ένας άνθρωπος περνάει μια περίοδο άγχους και στρες και παρατηρεί ότι αρρωσταίνει συνέχεια που είναι ένδειξη χαμηλού ανοσοποιητικού, ίσως έχει φλεγμονές μέσα στο σώμα του που είναι ένας πρώτος δείκτης ότι μπορεί να πάσχει από κάποιο αυτοάνοσο και απλά δεν το ξέρει;

Οι συχνές λοιμώξεις που μπορεί να εμφανίσει κάποιος αποτελεί ένδειξη για διερεύνηση ορισμένων υποκείμενων νοσημάτων. Δηλαδή νοσημάτων που δεν εκδηλώνονται με την τυπική συμπτωματολογία. Αυτό όμως δεν σημαίνει την ύπαρξη οπωσδήποτε ρευματικού νοσήματος. Σε κάθε περίπτωση η επίσκεψη σε ειδικό ιατρό κρίνεται απαραίτητη.

Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα αυτοάνοσα κάνουν την εμφάνισή τους πιο συχνά σε γυναίκες. Πόσο εύκολο είναι μια γυναίκα που έχει αυτοάνοσο να μπορέσει να μείνει έγκυος; Υπάρχει κίνδυνος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης να υπάρχει έξαρση της νόσου και να κινδυνεύσει η μητέρα αλλά και το έμβρυο;

Στο παρελθόν οι γυναίκες με αυτοάνοσα νοσήματα αποτρέπονταν από το ενδεχόμενο της εγκυμοσύνης λόγω επιπλοκών στο έμβρυο και στην ίδια τη μητέρα. Εντούτοις, σήμερα γνωρίζουμε ότι με καλό έλεγχο του νοσήματος και στενή ιατρική παρακολούθηση δεν υπάρχει κανένας λόγος μία γυναίκα με αυτοάνοσο νόσημα να μην έχει την ευκαιρία να αποκτήσει παιδί. Ανάλογα με το ρευματικό νόσημα το φάσμα της κλινικής εικόνας ποικίλει και μπορεί παρουσιαστεί έξαρση ή ύφεση της νόσου. Σημαντικό είναι να γνωρίζουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών εμφανίζει έξαρση μετά τον τοκετό.

Υπάρχει τρόπος πρόληψης για αυτές τις ασθένειες;

Τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα συνήθως δεν έχουν συγκεκριμένους αιτιολογικούς παράγοντες, που η τροποποίηση τους θα αναχαίτιζε την εμφάνιση τους. Ωστόσο σε μερικά αυτοάνοσα συνιστάται η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο, γιατί μπορεί να λειτουργήσει πυροδοτικά (π.χ. στον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο). Επίσης η ενθάρρυνση των ασθενών για σωστή διατροφή, περιορισμό χρήσης αλκοόλ, μείωση σωματικού βάρους, βελτίωση φυσικής κατάστασης με την άσκηση και η διακοπή του καπνίσματος, σίγουρα ενισχύει την γενική κατάσταση της υγείας τους και είναι κάτι που το επιδιώκουμε και συμβουλεύουμε τους ασθενείς για αυτό.

Show More

Related Articles

One Comment

  1. Πολύ ωραίο άρθρο προς ενημέρωσή μας για τα αυτοάνοσα νοσήματα, που δυστυχώς τα ακούμε συνεχώς πια στους ανθρώπους γύρω μας. Συγχαρητήρια για την συνέντευξη!!!!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button